بدهی چند ده هزار میلیارد تومانی صندوق‌های بیمه سلامت پایه به داروخانه‌ها و مراکز درمانی، این روزها به یکی از جدی‌ترین چالش‌های نظام دارویی کشور تبدیل شده است. در حالی که وزارت بهداشت از گران‌شدن دارو و کمبود اقلام حیاتی می‌گوید، داروخانه‌ها و بیمارستان‌های خصوصی از گیر افتادن نقدینگی خود در «صندوق بیمه‌ها» گله‌مندند؛ و بار این ماجرا در نهایت روی جیب بیمار می‌افتد.
بدهی‌ای که روی کمر بیمار می‌نشیند
بر اساس آمارهای اعلام‌شده از سوی انجمن‌های دارویی و رسانه‌های حوزه سلامت، مجموع بدهی صندوق‌های بیمه پایه به داروخانه‌ها به رقمی نزدیک به ۷۷ هزار میلیارد تومان رسیده است. این عدد هر فصل بزرگ‌تر می‌شود و در عمل یعنی: داروخانه‌ای که نسخه بیمه‌ای را می‌پیچد، ماه‌ها برای دریافت پول خود معطل می‌ماند و به همین دلیل ترجیح می‌دهد اقلام را به صندوق نسپارد.
| شاخص | رقم | منبع |
| بدهی بیمه به داروخانه‌ها | ده‌ها هزار میلیارد تومان | رسانه‌های حوزه سلامت |
| وضعیت ارز ترجیحی دارو | عدم حذف در سال جاری | وزارت بهداشت |
| رجعت بیماران به درمان خصوصی | افزایشی | نظرسنجی‌های حوزه سلامت |
چرا بدهی بیمه‌ها اینقدر بالا رفته است؟
داستان از دهه‌ها قبل شروع شده؛ اما سه عامل در چند سال اخیر سرعتش را چند برابر کرده است. اول، جهش قیمت ارز و گرانی مواد اولیه دارویی که هزینه نسخه‌ها را به‌صورت شارپ بالا برد. دوم، نبود به‌روزرسانی به‌موقع تعرفه‌های بیمه‌ای که باعث می‌شود حق بیمه نتواند با هزینه‌های درمان هم‌گام شود. سوم، فشار نقدینگی دولت که سازمان‌های بیمه‌گر را ملزم می‌کند اول بدهی‌های دولت را وصول کنند.
وزارت بهداشت چندین بار از «مواد اولیه دارویی که از هند و چین نمی‌رسد» و افزایش قیمت اقلام دارویی سخن گفته است. در همین هفته‌ها خبر از گران‌شدن ۸۲ قلم دارو و جهش قیمت انسولین در رسانه‌ها منتشر شد؛ خبری که در گزارش قبلی درباره هزینه بیمه تکمیلی نیز به آن اشاره کرده بودیم.
راه‌حل‌ها؛ از اصلاح تعرفه تا شفاف‌سازی صندوق‌ها
- به‌روزرسانی سالانه تعرفه‌های سازمان‌های بیمه‌گر متناسب با تورم واقعی درمان
- پرداخت مرحله‌ای و زمان‌بندی‌شده مطالبات داروخانه‌ها
- اصلاح ساختار صندوق‌های پایه و کاهش موازی‌کاری (بیمه‌سلامت و تأمین اجتماعی)
- افزایش پوشش بیمه‌ای اقلام پرتکرار و پرهزینه مانند انسولین
چه خبری درباره دارو در هفته جاری منتشر شد؟
همان‌طور که در گزارش قیمت دارو آمده، خبرهای هفته درباره کمبود اقلامی مانند انسولین، آمپول‌های حیاتی و حتی برخی آنتی‌بیوتیک‌ها در سرخط رسانه‌ها بود. این کمبودها ریشه‌ای مستقیم در همین بدهی بیمه‌ای دارند؛ وقتی داروخانه پرسود نمی‌بیند، سری مدل گران وارد می‌کند یا حاضر نمی‌شود آنچه را پوشش بیمه‌ای دارد، ذخیره کند.
جمع‌بندی
بدهی بیمه‌های پایه دیگر فقط یک عدد در جدول‌های مالی نیست؛ تبدیل به یک بحران زنجیره‌ای شده که از داروخانه شروع می‌شود، به بیمارستان می‌رسد و در نهایت کف جیب بیمار ختم می‌شود. اصلاح تعرفه‌ها، پرداخت به‌موقع و شفاف‌سازی صندوق‌ها، سه اهرمی است که می‌تواند این زنجیره را نجات دهد.
| رویداد پیش‌رو | زمان حدودی | اثر محتمل |
| اصلاح تعرفه خدمات درمانی | نیمه دوم سال | تسریع وصول مطالبات داروخانه‌ها |
| تخصیص ارز جدید برای دارو | فصلی | کاهش کمبود اقلام دارویی |
سوالات متداول
بدهی بیمه‌ها به داروخانه‌ها چقدر است؟
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای حوزه سلامت، رقمی در حدود ده‌ها هزار میلیارد تومان؛ برخی منابع آن را نزدیک به ۷۷ هزار میلیارد تومان تخمین می‌زنند.
چرا کمبود دارو اتفاق می‌افتد؟
ترکیبی از گران‌شدن مواد اولیه، تسویه‌نشدن بدهی بیمه‌ها و سود ناکافی داروخانه‌ها برای نگهداری اقلام ذخیره‌ای.
آیا پوشش بیمه تکمیلی می‌تواند جبران کند؟
فقط بخشی از آن؛ بیمه تکمیلی معمولاً اقلام گران و پرهزینه را تحت پوشش قرار می‌دهد نه تمام هزینه‌های خاکستری.
بهترین راه مطلع‌شدن از وضعیت داروها کجاست؟
سامانه سازمان غذا و دارو و اطلاعیه‌های رسمی وزارت بهداشت در پایگاه رسمی.
نکته: مطالب پیش‌رو بر اساس گزارش‌های رسمی وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو و رسانه‌های حوزه سلامت تنظیم شده است و جنبه توصیه درمانی ندارد.